ปัญหาการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วม: นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา

Participatory Management Problems of the World Heritage Site in the Historic City of Phra Nakhon Si Ayutthaya

  • ปัณณธร หอมบุญมา มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา
  • ธาตรี มหันตรัตน์
Keywords: การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม, พื้นที่มรดกโลก, นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา

Abstract

          วัตถุประสงค์การวิจัยครั้งนี้เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วมนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา 2) หาแนวทางการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วมนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพมี 2 ขั้นตอน คือ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วมฯ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากตัวแทนหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง 5 หน่วยงาน รวม 10 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาใช้การวิเคราะห์จำแนกแยกแยะข้อมูล และ 2) ศึกษาหาแนวทางการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วมฯ โดยการจัดสนทนากลุ่มจากตัวแทนหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง 5 หน่วยงานรวม 10 คน  

          ผลการศึกษาพบว่า 1.สภาพปัญหาการบริการจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วม นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาที่สำคัญ มี 6 เรื่อง ประกอบด้วย 1) การบุกรุกพื้นที่ 2) การขาดหน่วยงานหลักและบุคลากรเพื่อเป็นศูนย์กลางการบริหารจัดการพื้นที่ 3) การใช้ที่ดินของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ 4) การเมืองท้องถิ่นภายในพื้นที่ 5) งบประมาณในการบริหารจัดการในพื้นที่ และ 6) การบังคับใช้กฎหมาย 2.แนวทางการบริหารจัดการพื้นที่มรดกโลกแบบมีส่วนร่วมฯ ที่สำคัญ ได้แก่ 1) การกำหนดนโยบายและแผนแม่บทสำหรับการอนุรักษ์และจัดการมรดกโลกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติให้มีความชัดเจนและต่อเนื่อง 2) การกำหนดให้มีกฎหมายพิเศษเพื่อใช้บังคับในพื้นที่ 3) การตั้งหน่วยงานพิเศษสำหรับบริหารจัดการพื้นที่เป็นการเฉพาะ และ 4) อำนาจจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในการบริหารจัดการพื้นที่ภายใต้กฎหมายพิเศษ

References

กรมศิลปากร. (2561). แผนแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนานครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา พ.ศ. 2561- 2570. ม.ป.ท.
ชาติชาย มหาคีตะ และธาตรี มหันรัตน์. (2558). มรดกโลก อำนาจ ความขัดแย้งและการเปลี่ยนแปลงนครประวัติศาสตร์
พระนครศรีอยุธยา. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสวนดุสิต, 11(1), 197-206.
บัณฑิต ถึงลาภ. (2558). ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ
พ.ศ. 2504. ม.ป.ท.
พรพรรณ โปร่งจิตร. (2561, มกราคม-ธันวาคม). นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาและเมืองบริวาร: การถอดถอนจากการเป็น
มรดกโลก. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 21, 148-158.
สุนีย์ ทองจันทร์ และคณะ. (2556). ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายในการบริหารจัดการโบราณสถานโบราณวัตถุ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ
ในเกาะเมืองจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดอยุธยา. (2562). การท่องเที่ยวของอยุธยาในปี 2561. สืบค้นเมื่อ 30 กรกฏาคม 2562,
จาก https://ayutthaya.mots.go.th/news_view.php?nid=415
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2556). พุกาม : เส้นทางสู่ความเป็นมรดกโลก. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง.
อมรา วีระวัฒน์ และนรินทร์ สังข์รักษา. (2561, พฤษภาคม-สิงหาคม). การจัดการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์อย่างยั่งยืนในเขตมรดกโลก
พระนครศรีอยุธยา : พันธกิจที่ต้องทบทวน. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร,
11 (2), 1-15.
อรอนงค์ โกวิทเสถียรชัย และวชิรวิชญ์ สิรชัยพงศ์กลุ. (2556). การบริหารจัดการนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา.
วารสารจัดการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 2(2), 64-79.
Published
2019-12-28